Gümülcine'de 12 Müslüman camisi ve 6 türbe (mescit) bulunmaktadır. Bunların neredeyse tamamı yenilenmiştir, ancak çoğu mimari açıdan öne çıkan yapılar değildir. Sadece iki tanesi dikkat çekmektedir: Sultan 3. Murat döneminde Osmanlı hazinesinin başında bulunan Ahmed Efendi tarafından 1585 yılında yaptırılan Yeni Cami, Gümülcine'nin en önemli anıtlarından biridir. Orijinal binada bir büyük kubbe ve beş küçük kubbe bulunuyordu. Güney girişinde yer alan 1902 tarihli bir yazıt, o dönemde gerçekleştirilen kapsamlı yenileme ve genişletme çalışmalarını anlatmaktadır. Anıtsal girişten, mermer mihrabın - duvarda Mekke'ye bakan niş - heykel süslemesiyle öne çıktığı caminin ibadet salonuna girilir. Hemen yanında, çiçek ve filiz desenleriyle süslenmiş ünlü Bursa çinileri ve üzerlerinde Kuran'dan bir yazıt bulunmaktadır. İmamın namaz kıldırmak için kullandığı mermer minber de karmaşık çiçek ve geometrik kabartmalarıyla dikkat çekmektedir. "Yeni" cami olarak bilinmesine rağmen, "Eski" cami olarak adlandırılan camiden yaklaşık 25 yıl daha eskidir. Eski Cami (eski adıyla Atik Cami) 1608 yılında Sultan I. Ahmed döneminde inşa edilmiştir. İki şerefeli minaresi olan tek camidir. Yakın zamanda restore edilmiş olup (2002) Gümülcine Kalesi'nin 70 metre doğusunda, Belediye Pazarı'nın karşısında önemli bir konumda yer almaktadır.
Açıklama
.